مطالب آموزشی

1394-02-21 07:57
هنرهاي رزمي يا ورزش هاي رزمي   (با محوريت هنر جودو)

به گزارش روابط عمومی فدراسیون جودو و کوراش، احسان ناصري كارشناس ارشد حقوق كيفري و جرم شناسي متخصص حقوق ورزشي و مربي رسمي جودو و دفاع شخصي مطلب آموزشی با عنوان هنرهاي رزمي يا ورزش هاي رزمي (با محوريت هنر جودو) را ارائه داد.

 

تمامي انواع هنرهاي رزمي به منظور جنگيدن و نبرد كردن طراحي شده است و هر كشوري به نوبه خود با استفاده از هنر رزمي مختص مردم خود به دفاع در مقابل دشمنان يا تسلط بر سرزمين هاي ديگرو كشور گشايي مبادرت كرده است.

 

بعد از جنگ دوم جهاني به دليل كشتارهاي عظيمي كه در دو دوره جنگ هاي بين المللي رخ داد و احتمال اين مي رفت كه نسل بشر به كلي از بين برود، كشورهاي مختلف به فكر صلح و ايجاد دوستي و اتحاد با هم افتادند. يكي از اين مواردي كه سبب صلح و دوستي بين كشورها مي شد بحث رقابت هاي ورزشي و انواع مسابقات ورزشي بود كه به صورت مسابقات المپيك و جام هاي جهاني رونق گرفت. هنرهاي رزمي در اين بين از نقش ويژه اي برخوردار بودند.

 

هنرهايي كه تا ديروز به سربازان و نظاميان به منظور كُشتن افراد در جنگ آموزش داده مي شد امروز به شكل ورزش هاي رزمي و فعاليت هاي ورزشي تبديل شده است. اين قبيل ورزش ها تا ديروز سلاح هاي مهلكي بودند كه منجر به از بين رفتن انسان ها مي شدند ولي امروزه به ورزش هايي تبديل شده اند كه سبب لذت و شادي و نشاط افراد مختلف مي شوند. يكي از علل اساسي كه سبب اين تغييرات كلي در هنرهاي رزمي شد بحث جداسازي يا به عبارتي بهتر خارج كردن تكنيك هاي ممنوعه و خطرناك اين هنرها بود كه با تفكيك فنون ممنوعه از اين هنرها، اين قابليت صلح آميز بودن به ورزش هاي رزمي اضافه شد. پس بايد به تفاوت بين هنرهاي رزمي و ورزش هاي رزمي آگاه باشيم. زماني كه هنرجو به دنبال ورزش كردن و لذت بردن و شادي و سلامتي است بايد سراغ ورزش هاي رزمي برود و زماني كه به دنبال روش هاي دفاع شخصي و حفاظت از خود در مقابل حملات واقعي و خطرناك است بايد به سراغ هنرهاي رزمي برود.

 

اين تفاوت ها را با تشريح جدول فنون جودو به عنوان يك رشته استاندارد رزمي بيان مي كنيم.

 

در هنر جودو ما با 5 دسته از فنون مختلف و مهارت هاي رزمي روبرو هستيم.

 

گروه اول: فنون پرتابي هستند كه در اصطلاح ناگه وازا ناميده مي شوند و به دو دسته متفاوت تقسيم مي شوند. دسته اول فنون پرتابي كه در حالت ايستاده و سرپا قابليت اجرايي دارند. در اصطلاح اين دسته را تاچي وازا مي نامند كه خود به زير شاخه هاي كوچك تر فنون دست ته وازا، فنون كمر گوشي وازا ، فنون پا آشي وازا تقسيم مي شوند. دسته دوم فنون پرتابي است كه در حالت خوابيده قابليت اجرا دارند و در اصطلاح سوتمي وازا ناميده مي شود اين دسته با دو زير شاخه اصلي فنون پرتابي خوابيده به جلو ماسوتمي وازا و فنون پرتابي خوابيده به پهلو يوكوسوتمي وازا شناخته مي شوند. جودوكار در اين گروه از فنون پرتابي اعم از ايستاده و خوابيده مي آموزد كه چگونه با بي تعادل كردن حريف (كوزوشي) و قرار گرفتن در موقعيت مناسب (تسوكوري) حريف را به سمت و زاويه دلخواه پرتاب كند (كاگه).

گروه دوم فنون مبارزه بر روي زمين و در خاك است. يكي از اصول استثنايي جودو در همين شكل از مبارزه قرار دارد كه معتقدند حريف بعد از افتادن و در خاك بودن هنوز قابليت تهاجمي و تدافعي دارد و تا زمان تسليم شدنش بايد به مبارزه چه در سرپا و چه در خاك ادامه داد. اين گروه از فنون در اصطلاح به نِه وازا معروف است و خود به 3 دسته مختلف از مهارت هاي رزمي تقسيم مي شود.

 

دسته اول فنون نگه داشتن و فلج كردن حريف در خاك است كه به اوساي كومي وازا شهرت دارد. جودوكار در اين مهارت مي آموزد چگونه حريف را در خاك ميخكوب و بي حركت كرده و او را براي نقشه هاي خود تحت كنترل درآورد.

 

دسته دوم فنون شيمه وازا است كه معناي آن به فارسي فنون بيهوشي و خفه كردن حريف است. جودوكار با استفاده از اين مهارت خاص تبديل به حريفي قدرتمند براي ساير حريفانش مي شود در اين مهارت فرد مي آموزد در كمترين زمان ممكن (1 تا 10 ثانيه) حريفان خود را به حالت بيهوشي، اغما و حتي مرگ هدايت كند.

 

دسته سوم فنون كانست سو وازا نام دارد كه معادل لغوي آن فنون قفل و شكست مفاصل بدن حريف مي شود. در اين مهارت هم جودوكار با فراگيري روشهاي خاص و مرموزي تبديل به يك حريف خطرناك مي شود كه به محض اجراي اين دسته از فنون حريف مقابل مجبور به تسليم شدن و قبول شكست مي كند وگرنه با صدمات و آسيب هاي جبران ناپذيري تا آخر عُمر همراه مي شود. (در بين هنرهاي رزمي تنها رشته اي كه فرد را قادر مي سازد تا بر روي زمين و خاك هم با حريفان به نبرد ادامه دهد جودو است) (رشته هايي مثل جوجيتسوي برزيلي اين مهارت ها را از اساتيد ژاپني جودو مثل سنسي مائدا و سنسي كيمورا آموخته اند).

 

گروه سوم: فنون خفه كردن يا شيمه وازا نام دارد. در اين گروه جودو كار مي آموزد به سه شيوه مختلف و كاربردي حريف را به بيهوشي و مرگ برساند.

 

روش اول: با فشارهايي كه به شريان كاروتيد كنار گردن حريف وارد مي شود در فاصله زماني 1 تا 5 ثانيه فرد دچار حالت اغماء و بيهوشي مي شود.

 

روش دوم: با فشارهايي كه به مسير هوايي حريف از قبيل گلو، ناي و ... مي آيد راههاي تنفسي و اكسيژن رساني به حريف قطع مي شود و حريف در فاصله زماني 5 تا 20 ثانيه به حالت خفه شدن مي رسد.

 

روش سوم: هم با فشار به قفسه سينه و شُش هاي حريف و بستن دهان و بيني حريف با لباس يا بدن جودوكار او را به حالت اغماء درمي آورند. اگر فنون خفه كردن اين گروه هم در مقابل حريف ايستاده و هم حريف نشسته و هر حالت ديگر صورت پذيرد در گروه سوم جاي دارد ولي اگر از فنون خفه كردن فقط در مقابل حريف در خاك افتاده استفاده كنيم. اين مهارت ها در قالب گروه دوم فنون و مهارت هاي مبارزه در خاك مصداق مي يابد «در جنگ جهاني دوم ژاپني ها با استفاده از همين فنون خفه كردن لطمات جبران ناپذيري به بدنه ارتش آمريكا وارد كردند. ژاپني ها با تشكيل دسته هاي 5 نفره و افراد مسلط به فنون شيمه وازا با استفاده از تاريكي شب و غفلت دشمن اقدام به خفه كردن و از بين بردن سربازان و افسران آمريكايي مي كردند.»

 

گروه چهارم به فنون كانست سووازا معروف است كه معادل فارسي آن فنون قفل و شكست مفاصل بدن حريف مي شود. جودوكار در اين مهارت ويژه مي آموزد چگونه با چرخش و پيچش و كشيدن مفاصل حريف او را وادار به شكست و تسليم شدن نماييد. اين فنون در تمامي مفاصل بدن از جمله مچ، آرنج، انگشتان دست و پا، كتف، بازو، گردن، ستون فقرات، كمر، زانو و ... قابليت اجرا دارند. تفاوتي كه بين فنون گروه چهار با دسته سوم گروه دوم است اين نكته است كه اگر فنون قفل مفاصل حريف فقط در خاك اعمال شود در گروه دوم جاي مي گيرد ولي اگر در تمام حالات مثل ايستاده و نشسته بكار رود به گروه چهارم ملحق مي شود.

 

گروه پنجم با نام آتمي وازا (فنون ضربات مرگبار) براي طيف وسيعي از رزمي كاران و حتي جودوكاران ناآشناست. عده كثيري از رزمي كاران در اين اشتباه هستند كه جودو ضربات دست و پا ندارد. قسمت پنهاني ضربات دست و پاي جودو در اين گروه جاي داده شده است. جودوكار در اين مهارت مي آموزد چگونه با استفاده از سلاح هاي كاربردي بدن خود از حملات حريف رهايي يابد و با اجراي اين ضربات به نواحي حياتي و حساس بدن حريف او را به سوي مرگ هدايت كند. اين گروه به چند زير شاخه اصلي تقسيم مي شود.

 

دسته اول: فنون ضربات مرگبار دست است كه به اوده آته شهرت دارد جودوكار در اين دسته از فنون آموزش مي بيند كه چگونه با اجراي ضربات انگشتان، مشت، كف دست، آرنج و ... حريف را وادار به تسليم شدن و در مرحله بعد از بين بردن نمايد.

 

دسته دوم: فنون ضربات مرگبار پا است كه به آشي آته معروف است. در اين فنون جودوكار مي آموزد با قسمت هاي مختلف پا به نقاط ويژه اي از بدن حريف حمله كند و او را به مرحله ناتواني و مغلوب شدن برساند. تفاوت عمده اي كه بين اين ضربات آتمي وازا با ساير ضربات رشته هاي ديگر وجود دارد بحث كاربردي بودن و حملات و تهاجماتي است كه با استفاده از سلاح هاي كاربردي بدن صورت مي گيرد. و هر ضربه و هر جايي از بدن حريف را شامل نمي شود فقط ضربات و نقاطي كه باعث تسليم شدن يا مرگ حريف شود را شامل مي شوند.

 

حال كه با اين 5 دسته از فنون اصلي جودو آشنا شديد به تفاوت هاي آنها در هنر رزمي جودو و ورزش رزمي جودو مي پردازيم. در هنر جودو به جودوكار تمامي اين 5 دسته فنون را بدون هيچ گونه محدوديتي آموزش مي دهند به همين دليل است كه جودو تبديل به انتخاب اول ارتش هاي دنيا شده است. و فرد با گذراندن دوره هاي سخت و طاقت فرسا مثل دوره رنجر و دوره تكاور مفتخر به اخذ نشان جودو و نصب آن بر يونيفرم نظامي خود مي شود. چون فرد با استفاده از اين 5 گروه از فنون تبديل به سلاح جنگي در صحنه نبردها مي شود. خاطرات نظاميان از سالهاي جنگ چه در ساير كشورها و چه در دوران دفاع مقدس يادآور اين مطلب است كه چگونه نيروهاي هوا برد، يگان هاي ويژه و تكاور و ساير افراد مسلط به هنر جودو دشمنان را به راحتي خلع سلاح و دستگير و در مواقعي خاص آنها را با استفاده از همين مهارت هاي رزمي از بين مي برند.

 

حال به توضيحاتي درباره ورزش جودو مي پردازيم. در ورزش جودو ديگر خبري از 5 گروه فنون گفته شده نيست و بخاطر اهداف صلح جويانه و لذت بردن از فعاليت هاي ورزشي محدوديت هايي براي آموزش و فراگيري فنون جودو قرار داده شده است. در ورزش رزمي جودو گروه اول از فنون جودو با نام ناگه وازا آموزش داده مي شود. در اين گروه فنوني هستند كه سبب آسيب رساندن به حريف مي شود فنوني از قبيل كاوازه گاكه يا كاني باسامي و ... اين فنون بدليل مغايرت با فلسفه جودو و معنويت موجود در اين هنر رزمي در ورزش جودو آموزش داده نمي شود و آموزش فنون مطابق جدول استاندارد آموزش مركز جهاني جودو (كودوكان) است.

 

گروه دوم كه مربوط به فنون نبرد در خاك مي شود در بخش اوساي كومي با محدوديتي از قبيل عدم فشار به نخاع حريف و گردن او و عدم استفاده از حركات خشن آموزش داده مي شود. در بخش فنون خفه كردن در خاك محدوديت خاصي اعمال نمي شود و مطابق هنر رزمي جودو است ولي در بخش فنون شكست مفاصل در خاك محدوديت هاي بسياري اعمال مي شود در قفل مفاصل در ورزش جودو شما فقط ملزم به اجراي تكنيك هايي هستيد كه بر روي آرنج و بازوي حريف فشار مي آورد و ساير مفاصل مثل مچ، كتف، زانو و ... را نبايد تحت فشار قرار داد و اين يكي از تفاوت هاي بارز هنر جودو و ورزش جودو است.

 

در گروه سوم و چهارم كه فنون خفه كردن در حالت سرپا و قفل مفصل در حالت ايستاده اجرا مي شود اين دو گروه در مبارزات ورزشي جودو ممنوع است و به محض اجراي اين حركات جودوكار خاطي اخراج مي شود چون اين حركات در ورزش جودو با روح معنويت جودو در تضاد است.

 

درباره گروه پنجم با اصطلاح فني آتمي وازا هم بايد گفت بطور كلي اين گروه در مسابقات ورزشي جودو ممنوع بوده و فقط در كاتاهاي جودو آنهم بشكل كنترل شده تمرين مي شود.

 

اميد است كه با اين توضيحات هم به تفاوت هاي بين هنرهاي رزمي و ورزش هاي رزمي پي برده باشيد و هم با هنر رزمي جودو بيشتر آشنا شده باشيد.

 

 

 

نظرات

  • حاج حسن 1394-03-06 05:30
    خيلي جالب و كامل بود . ممنون از مقالتون
  • نيما 1394-02-23 00:23
    با تشكر، دسته بندي فنون جودو بسيار مفيد بود. چنانچه دسته بندي هاي جزيي تر يا توضيحات تكميلي بيشتري هم وجود دارد لطفا منتشر بفرماييد.
ثبت نظر جدید

سخن رئیس فدراسیون

سخن روز

  • حضرت محمد(ص): شعبان ماه شریفی است، و آن ماه من است و فرشتگانی که حامل عرشند آن را بزرگ می‌‏دارند و حقّش را می ‏شناسند و آن ماهی است که در آن روزی مؤمنان به خاطر ماه رمضان افزون می‌‏شود.

پربازدیدترین اخبار

برنامه های پیش روی داخلی

برنامه های پیش روی خارجی